ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
96
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
ساختار اين نسخه خطى « فضائل بلخ » شامل مقدمه مترجم ، مقدمه مؤلف ، بخش يك - روايات و افسانههايى درباره پيدايش شهر بلخ ، تصرف بلخ توسط اعراب ، بلخ در دوره حكومت اسلام ، توسعه و پيشرفت بلخ و نيز بخش دوم - خيابانهاى بلخ ، خصوصيات اخلاقى ساكنين بلخ ، شرايط مساعد آب و هواى طبيعى بلخ ، مزيتهاى منطقه تجارى بلخ و نيز بخش سوم - شرح حال 70 نفر از بزرگان و عرفاى بلخ مىباشد و در اين نسخه نام 4 تن از آنها از قلم افتاده است . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : آسياى مركزى . نام كاتب : محمد شريف ابن ملا حسن حاج بخارا . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط آ . ل . كن در سال 1890 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 3 . 24 * 18 ؛ تعداد برگ : 106 ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 5 . 18 * 5 . 12 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نسخهء درشت . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى مىباشد . ( 151 ) شماره نسخه : C 453 - ( ba 574 ag ) 1 نام كتاب : همان ( فضائل بلخ ) آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه ناقص مىباشد و جزئى از مجموعه « فضائل البلخ » محسوب مىگردد كه با دست خط ديگرى نوشته شده است . برخى از نشانههاى خط شناسى ( لغزشهاى يكسان قلم ، جوهرهاى سرخ ) حاكى از اين امر هستند كه اين نسخه خطى با نسخه شماره C 453 - 3 شباهت بسيار دارند . با اين وجود اين نسخه خطى صحيح تر از نسخه شماره C 453 - 3 مىباشد . به عنوان مثال مترجم در اين نسخه خطى براى لغات قديمى فارسى از واژه « زبان فارسى درى » استفاده نموده است ، حال آنكه در نسخه شماره C 453 - 3 تنها از واژه « زبان فارسى » استفاده شده است . در اين خصوص دو نظر وجود دارد يا اين دو نسخه هر دو جزئى از يك مجموعه محسوب مىگشتهاند ، يا نسخه شماره C 453 - 3 كپى از اين نسخه مىباشد . اين نسخه خطى شامل مقدمه مترجم ، مقدمه مؤلف ، بخش اول ، بخش دوم و بخش سوم مىباشد . بخش 3 كامل نيست و تا قسمت 15 يعنى شرح حال « شيخ ابو محمد سيما ابن جميل ثقفى » آمده است . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : آسياى مركزى . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در حاشيه اين نسخه توضيحاتى درباره حذفيات متن آمده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط آ . ل . كن در سال 1896 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 3 . 24 * 18 ؛ تعداد برگ : 44 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 5 . 18 * 12 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى . ( 152 ) شماره نسخه : D 456 نام كتاب : روح الجنان فى سيره الشيخ روزبهان . توضيح نام اثر : نيامده است . پديد آورنده : « عبداللطيف ابن صدرالمله والدين ابو محمد روزبهان الثانى ابن فخر المله و الدين ابوالعباس احمد بن ابو محمد روزبهان ابن ابىنصر بقلى » است . از نام وى چنين بر مىآيد كه ايشان يعنى عبداللطيف نوه شيخ شهير صوفى فارس « ابو محمد روزبهان ابن ابى نصر بقلى » مىباشد . وى در سال 522 قمرى / 1128 ميلادى در شهر فسا به دنيا آمد و در سال 606 قمرى / 1209 ميلادى در شيراز وفات نمود . نويسنده اين كتاب را به حاكم وقت « نصرت الدنيا و الدين سلطان السلاطين الاسلام و المسلمين احمد اعظم اتابك » تقديم نموده است . تاريخ تأليف اثر : پايان محرم سال 705 قمرى / ماه ژوئن - آگوست 1305 ميلادى . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شرح دورهاى از زندگى مؤلف و خاطرات وى از « ابو محمد روزبهان ابن ابىنصر بقلى »